پیروزی راهبردی سینماگران چگونه شکل گرفت

پیروزی سینماگران در بازگشایی خانه سینما درهفته گذشته نشانی از جان گرفتن و حیات دوباره جامعه مدنی ایران داشت. ازحدود دوسال پیش خانه سینما به دستور وزارت ارشاد در زمان سید محمد حسینی تعطیل شد. او دومین وزیر ارشاد در دوره محود اخمدی نژاد بود. بهانه این تعطیلی هم این بود که گروهی از سینماگران حکومتی تشکیلاتی موازی بنا کردند و مدعی تصاحب محل تجمع سینماگران، یعنی خانه سینما شدند. وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی هم با دستور وزیر وقت، حسینی در خانه سینما را پلمب کرد تا این دعوای ساختگی درمیان سینماگران حل شود. قبلا همین روش را دستگاه های امنیتی دردفترتحکیم وحدت دانشجویی که بزرگ ترین تشکیلات دانشجویی بود هم به انجام رسانده بودند. همچنین انجمن صنفی روزنامه نگارا ن را با همین روش در تیرماه ۱۳۸۷ پلمب کردند. در مورد دفتر تحکیم ابتدا یک گروه از دانشجویان که به طیف شیراز معروف شدند، با ایجاد اختلاف در تحکیم وانتقاد از مشی منتقدانه آن در مسائل کشور، سازجدایی را کوک کردند و سپس مدعی دفترمرکزی و امکانات تحکیم شدند. در نتیجه پس از مدتی نیروی انتظامی ظاهرا برای جلوگیری از اختلاف، محل مرکزی دفترتحکیم را پلمب کرد. شبیه همین کار در بسیاری از دانشگاه ها هم اتفاق افتاد و به این ترتیب جنبش دانشجویی را از امکانات گردهمایی و نشست های مدنیو فعالیت های جمعی منع کردند. در مورد سینماگران نیز بستن دفتر مرکزی و محل تجمع آنان، می توانست تشکل آنان را به رکود بکشاند. صنوف مختلف سینمایی با تشکل های مستقل ولی متحد ، طی دوسال گذشته زیر بار تعطیلی دفتر مرکزی نرفتند. برگزاری چندین تجمع با حضور چهره های سرشناس و محبوب مردم درمقابل خانه سینما و وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی، امضای نامه های متعدد و ملاقات های مختلف با مقامات کشوری در رده های گوناگون، تنها بخشی از کنش های حمعی آنان برای بازگرداندن خانه خود بود. با شروع مبارزات انتخاباتی برای یازدهمین دوره ریاست جمهوری در بهار گذشته، سینماگران هم به سراغ نامزدهای مختلف رفتند وبسیاری از نامزدها وعده دادند درصورت پیروزی مشکل سینماگران را حل کنند. آقای روحانی از نامزدانی بود که صریحا صحبت ازبازکردن خانه سینما کرد. پس از پیروزی روحانی در انتخابات ریاست جمهوری و انتصاب علی جنتی به عنوان وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، بلافاصله سینماگران دست به کار شدند و خواسته بازشدن خانه سینما را دوباره به صدراخبار آوردند. ابتدا نیروی انتظامی پلمب ساختمان را باز کرد و سرانجام روز پنج شنبه ۲۱ شهریور همزمان با روز ملی سینما، حجت الله ایوبی معاون سینمایی وزارت ارشاد در محل خانه سینما حاضر شد و محل را به تشکل واقعی سینماگران تحویل داد. صحبت های آًقای ایوبی همان طور که انتظار می رفت با مخالفت گسترده سینماگران حکومتی مواجه شد و به فاصله چند ساعت در اطلاعیه ای صحبت از سیطره دورویی و بوی تعفن درسینمای ایران کردند. اما این واکنش ها تاثیری نداشت و نتوانست خانه سینما را به دست آنان بدهد. در بررسی پیروزی سینماگران به چند نکته باید توجه کرد:

نخست ـ اتحاد سینماگران درتمام صنوف و رده ها از جمله گروه های مستقل کارگردانان، تهیه کنندگان، بازیگران، فیلم برداران و تدوین کنندگان و سایر تشکل های صنوف سینمایی بر استحکام و تاثربخشی حرکت های جمعی خانه سینما افزود. این تشکل ها هیئت مدیره واحد وهماهنگ کننده صنوف مختلف را در خانه سینما انتخاب می کنند. سازمان های این صنوف سینمایی توانستند انسجام خود را درجریان کمپین برای پس گرفتن خانه سینما حفظ کرده و خواسته مشترک بازگشایی آن را یک صدا ومتحد دنبال کنند.

دوم ـ شناخت درست سینماگران از نقاط مثبت و منفی خود و استفاده درست از پتانسیل های موجود عامل موثر پیروزی بود. فی المثل درمیان صنوف مختلف سینمایی، چون بازیگران از همه سرشناس تر هستند، سینماگران همواره از محبوبیت و سرشناس بودن آن ها بهترین استفاده را بردند. عزت الله انتظامی بازیگر بزرگ ویکی از مورد وثوق ترین هنرپیشه های تاریخ تئاتر و سینمای ایران، به عنوان یکی از چهره هایی که او را باید افتخاری ملی دانست، درمیان مردم مطرح است. حضورهمواره وی درکمپین بازگشایی خانه سینما و تجمعات مربوط به آن، با گستره بیشتری  خبر را به میان افکار عمومی مردم می برد.

سوم ـ تمرکز سینماگران بر هدفی روشن و قابل دسترسی که حداکثر اتحاد را درمیان آنان ایجاد می کرد و درعوض در جدول هزینه و فایده حکومت موجب  بازبینی  مسئولین بر پیگیری سینماگران می. سینمای ایران از مشکلات متعددی رنج می برد. مسئله سانسور و دالان پیچ در پیچ ممیزی برای ساخت فیلم، اقتصاد ورشکسته سینمای ایران و ده ها مشکل ریز و درشت دیگرکه بر سرراه این سینما قرار دارد. اما سینماگران به درستی دریافتند که باید بر یک موضوع تمرکز کنند و تشکل خود را حفظ و تقویت کنند. با داشتن تشکیلات متحد و کارآمد صنفی می توان با برنامه ریزی منظم و حساب شده، به سراغ سایر خواست ها و مشکلات هم رفت.

راه سینماگران ایران راهی بسیار منطقی و حساب شده بود که می تواند از سوی سایر بخش های جامعه مدنی ایران به صورتی الگویی موفق مورد مطالعه و استفاده قرار بگیرد. فراموش نکنیم اعلام هدف های مرحله ای و قابل دسترس یکی از نکات کلیدی چنین راهی است.

درجنبش مدنی سیاهان آمریکا، هدف نهایی حذف تبعیض نژادی در سراسر آمریکا بود، اما استراتژی مرحله به مرحله و حمله به نقاط ضعف نظام تبعیض نژادی بود که به تدریج حرکت سراسری را شکل داد. روز اول خانم رزا پارکز در شهر مونتگمری ایالت آلابامای آمریکا، از دادن صندلی خود در قسمت جلوی اتوبوس به سفیدان اجتناب کرد. این یک کار ساده به نظر می آمد ولی مبارزان با این آکسیون ابتدا جداسازی نژادی در شرکت اتوبوس رانی این شهر را هدف گرفته بودند تا بعد به سراغ سایر موارد بروند. طراحی دقیق مارتین لوترکینگ ۲۶ ساله و سایر دوستانش از این حرکت و سپس بایکوت خط اتوبوس رانی شهر مونتگمری از سوی سیاهان، مبارزه ای ۳۸۱ روزه را به دنبال داشت که با مداومت بر سر این خواسته ساده وکشاندن ماجرا به دادگاه های متعدد و افکار عمومی و جلب پشتیبانی مردم، شرکت اتوبوس رانی وادار به عقب نشینی شد و مقررات تبعیض آمیزدراتوبوس های مونتگمری و بسیاری شهرهای دیگر لغو شد. شیرینی این پیروزی موجب شد که سایر کنش ها و خواست های معترضان نیز یکی پس از دیگری از راه برسند و در نهایت با جلب همراهی بخش بزرگی از مردم آمریکا، راه پیمایی بزرگ و تاریخی در شهر واشنگتن ، پایتخت آمریکا شکل گرفت. با این راه پیمایی سراسری زمینه امضای فرمان حقوق مدنی توسط رئیس جمهور آمریکا فراهم شد و تبعیض نژادی به هر شکل در سراسر آمریکا غیرقانونی شد.

 با قدم های کوچک ولی حساب شده و مرحله به مرحله و پیوستن جویبارهای کوچک به یکدیگرمی توان رودخانه بزرگ حرکت به سوی آزادی را ایجاد کرد.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *