ائتلاف با و برای زنان

پژمان تهوری

مرحله نهایی لیگ جهانی والیبال امروز در ایتالیا آغاز می شود. تیم ایران تنها تیمی در این تورنمنت بین المللی است که  بدون بهرمندی از حمایت و تشویق دختران پا به این مرحله از رقابت ها گذاشته، همانگونه که تیم فوتبال ایران تنها تیمی در جام جهانی بود که در خاک خودش و در ورزشگاهایش تابلوی ورود ممنوع را روبروی دختران قرار داده بود تا آنها در حسرت شادی پیروزی های ایران بمانند.

ممنوعیت ورود دختران و زنان به ورزشگاههای ایران برای تماشای مسابقات ورزشی و اعتراض دختران به این قضیه قصه ی تازه ای نیست. سالهاست فعالان زن و مدافعان حقوق بشر برای دریافت حق ورود به ورزشگاه در ستیز با حکومت هستند و اگرچه در مقطعی (دولت اصلاح طلب خاتمی) گشایشی ایجاد و آنها توانستند برخی بازی ها را از درون ورزشگاهها تماشا کنند ولی این گشایش مقطعی، مجدد با روی کارآمدن دولت محمود احمدی نژاد پایان یافت و هنوز آنها نتوانسته اند به این مهم دست یابند.

مروری بر تجربه کسب حق ورود به ورزشگاهها در دوران خاتمی نشان می دهد که در این مقطع فعالان زن بسیار هدفمند و با برنامه جلو رفتند. نامه نگاری های متعدد با مجامع بین المللی، جلب توجه فعالان زن دیگر کشورها، شرکت در نشست های بین المللی (نشست حقوق بشر در افریقای جنوبی) و مطرح کردن خواست زنان از جمله فعالیت هایی بود که سبب شد دولت به این خواست زنان پاسخ مثبت دهد. ساناز الله بداشتی در مقاله ای تحت عنوان “کمپین دفاع از حق ورود زنان به ورزشگاه ها در کیپ تاون” می نویسد: “یازدهمین مجمع جهانی انجمن حقوق زنان در توسعه بهترین فرصت بود تا روسری سفیدها –اعضای کمپین حق ورود زنان به استادیوم های ورزشی-  تلاش خود در این سال ها برای ورود به استادیوم های ورزشی را جهانی کنند، تا هم از تجربه دیگران در مبارزات مشابه استفاده و هم دیگر فعالان حقوق زنان در دنیا از تجربه جنبش زنان جوان در ایران استفاده کنند. پس تجربه این ارتباط در کیپ تاون آفریقای جنوبی گشوده شد.”

اما چرا این تجربه موفق تداوم نداشت و با تغییر دولت تابلوی “ورود دختران ممنوع” مجدد به ورزشگاه بازگشت؟ اولین پاسخی که به ذهن می رسد اینکه دولت با گشودن در ورزشگاهها به روی دختران، هم اعتراضات دختران که جنبه بین المللی نیز پیدا کرده بود را موقتا خاموش کرد هم فدراسیون های ورزشی را از خطر تحریم ها نجات داد. اما دولت جدید که فشار دختران و تهدیدهای بین المللی را حس نمی کرد مجدد این حق را از دختران سلب کرد. تا موفقیت روسری سفیدها، خیلی زود به ناکامی تبدیل و آنها را در موقعیتی قرار دهد تا مجدد اعتراضات را از سرگیرند.

“ائتلاف با مردان مدافع حقوق زنان”، “گره زدن حق ورود زنان به ورزشگاهها به مبارزات مدنی مدافعان حقوق بشر” و “یادآوری تکالیف بین المللی دولت ایران در پاسداشت حقوق بشر و تبعیض زدایی” سه گام مهمی است که می تواند کلید قفل ورود دختران به ورزشگاهها باشد.

ائتلاف با مردان مدافع حقوق زنان

فرض کنید مردان علاقمند به تماشای یک مسابقه ورزشی بین المللی، به جای ورود به ورزشگاه، بیرون سالن کنار دختران محروم بایستند و در اعتراض از ورود به ورزشگاه خود داری کنند. بدون شک در چنین حالتی دولت با نیروهای خود داخل ورزشگاه را پر خواهد کرد تا از ابعاد بین المللی چنین اعتراضی کم کند ولی آیا ناظران داخلی و بین المللی می توانند چشم خود را به روی چنین اعتراضی ببندند؟ بدون شک چنین حرکتی هزینه ای بسیار زیاد به حکومت تحمیل خواهد کرد ولی اجرای چنین کارزاری چگونه میسر است؟ پاسخ به این پرسش ساده نیست ولی می توان گفت هر ائتلافی یک سری ملزومات و پیش نیازها دارد که باید مورد توجه قرار گیرد. قطعا با رعایت آن می توان شرایط ائتلاف را مهیا کرد.

معمولا وقتی صحبت از ائتلاف می شود صحبت از مذاکره بین گروهها برای اتحاد در عمل مطرح می شود.  یعنی رهبران گروهها در نشست هایی دو یا چند گانه روی یک عمل مشترک به تصمیم جمعی می رسند ولی در این موضوع خاص به علت درگیر نبودن گروهها سیاسی و مدنی نوع ائتلاف متفاوت است. برای چنین اقدامی ما نیازمند کارزارهایی هستیم که افراد را به سمت شخصی به الحاق به کارزار دعوت و یک بسیج عمومی ایجاد می کند. کارزارهایی که به مردان آموزش هایی در خصوص حقوق زنان ارائه می کند. در این حالت تمام دختران و زنان علاقمند به ورود به ورزشگاهها می توانند با دعوت از پدر، برادران، همسر، بستگان و دوستان خود شروع و آنها را به مشارکت در کمپین اعتراضی زنان دعوت کنند. در چنین حالتی شانس اینکه پدری به خاطر دخترش به ورزشگاه نرود و در کنار او به اعتراض بایستد بسیار محتمل خواهد بود. از این جهت می توان گفت زنان می توانند مردان زیادی کنار خود داشته باشند ولی اینکه بتوان تعداد بیشتری از تماشاچیان را بیرون نگه داشت تا صندلی های استادیوم خالی بماند کار چندان ساده ای نیست.

ائتلاف مردان با زنان در این حرکت خاص به منزله فمنیست بودن مردان نیست بلکه مردان با شنیدن صدای اعتراضی زنان، در کنار آنها می ایستاند تا در استیفای این حق آنها را یاری کنند. اینجا صحبت از فمنیست نیست بحث برای برابری است. ائتلاف موقتی و روی یک هدف مشخص و یک خواست مشترک انجام می شود. طبیعی است چنین اعتراضی می تواند هزینه ای هم داشته باشد لذا فعالان و مدافعان حقوق زنان باید بگونه ای برای چنین کارزاری برنامه ریزی کنند که بتوانند مشارکت بیشتری را جلب و ریسک مشارکت را کاهش دهند.

گره زدن حق ورود زنان به ورزشگاهها به مبارزات مدنی مدافعان حقوق بشر

همواره در سطح جهان، گروههای بسیاری در حوزه حقوق بشر به فعالیت مشغول اند. هدف این گروهها ارتقاء حقوق بشر فارغ از مسایل قومی، نژادی و جنسیتی است. این گروهها چه به لحاظ کمی و چه به لحاظ کیفی توانایی بسیاری دارند. تبدیل حق ورود زنان به ورزشگاهها به دغدغه این گروهها می تواند فشار عظیمی متوجه دولت کند. همانگونه که ۱۲-۱۰ سال پیش فعالان زن توانستند نگاه فعالان حقوق بشر را در سطح بین المللی به این موضوع جلب کنند. نوشتن یادداشت و مقاله در رسانه های بین المللی، نامه نگاری با سازمانهای غیر دولتی بین المللی، برگزاری جلسات اعتراضی در حاشیه برگزاری مسابقات جهانی و ساخت کلیپ و ویدئو می تواند نگاه فعالان حقوق بشر را به این نکته جلب کند.

یادآوری تکالیف بین المللی دولت ایران در پاسداشت حقوق بشر و تبعیض زدایی

دولت ایران همچون دیگر دول دنیا، با امضای عهد نامه های بین المللی و الحاق به کنوانسیون های متعدد بین المللی، تکالیف حقوقی زیادی در حوزه حقوق بشر و حقوق زنان داشته و دارد. یادآوری این تکالیف به دولت ایران، فعال کردن سازمان هایی بین المللی برای اعمال فشار به دولت ایران برای انجام تعهدات اش و در این مساله خاص اعمال فشار به کنفدراسیون های ورزشی می تواند کلید قفل ورود دختران به ورزشگاهها باشد. کنفدراسیون های ورزشی معمولا از قدرت زیادی در وادار کردن فدراسیون ها به رعایت قانون برخوردارند و فدارسیون ها نمی توانند در برابر قانون مقاومت نشان دهند از این رو تلاش می کنند راههای پیدا کنند که قانون را دور بزنند از این رو فعالان حقوق زنان با نامه نگاری های متعدد و اعمال فشار می توانند این حق خود را استیفا کنند.

مسابقات لیگ جهانی از امروز در ایتالیا آغاز می شود و ایرانی های ساکن اروپا خصوصا ساکن ایتالیا برای تماشای مسابقات ایران به محل برگزاری مسابقات خواهند رفت. مسولان کنفدراسیون والیبال، روسای فدراسیون والیبال کشورهای حاضر در مرحله نهایی لیگ جهانی و خبرنگاران زیادی از سراسر جهان در ایتالیا حاضر خواهند بود. این یک فرصت طلایی برای ایرانی هاست که با صدور و امضای طومار، برگزاری تجمع و … اعتراض خود را به محرومیت دختران از ورود به ورزشگاهها را به گوش حاضران برسانند. بدون شک چنین تلاش هایی، فدراسیون والیبال ایران را در آستانه محرومیت قرار خواهد داد. چنین فشاری قطعا قادر به شکستن قفل ورزشگاهها به روی دختران خواهد بود.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *