روز سی و نهم: اعتصاب، مقاومت مدنی و پیروزی

 اعتصاب پنج هزار نفری کارگران شرکت سنگ آهن مرکزی بافق در روز سی و نهم با قبول خواست کارگران از سوی دولت و توقف پروژه خصوصی سازی این شرکت پایان یافت. این خبری بود که هفته گذشته به تیتر اول اخبار حوزه کارگری تبدیل شد. دستیابی به اهداف و تحقق مطالبات از طریق برپایی اعتصابات بدون خشونت و آرام، یکی از موثرترین فنون مبارزات مدنی است. اما برپایی یک اعتصاب موفق، کار ساده ای نیست چراکه تحقق این مهم منوط به داشتن اتحادیه های کارگری قوی، تشکیلات کارگری، سازماندهی و برنامه ریزی است. به همین دلیل تعداد اعتصابات کارگری در جوامع توسعه یافته و مدرن که حقوق کارگران به رسمیت شناخته شده به مراتب بیشتر از جوامع در حال توسعه یا عقب مانده است.

براساس اخباری که در رسانه های داخلی منتشر شده، پنج هزار نفر از کارگران شرکت سنگ آهن مرکزی بافق حدود ۴۰ روز پیش در اعتراض به تصمیم دولت مبنی بر خصوصی سازی این شرکت دست از کار کشیدند و پس از یک راهپیمایی آرام، مقابل فرمانداری شهر بافق که با دخالت نیروی انتظامی پایان یافت در مقابل در ورودی شرکت دست به اعتصاب زدند. مسولان محلی از جمله رئیس شورای شهر بافق با حضور در جمع متحصنین تلاش کردند که آنها را متقاعد کنند تا به محل کار بازگردند ولی آنها بازگشت به کار را منوط به تحقق خواسته شان، یعنی توقف واگذاری شرکت به بخش خصوصی و استفاده از مدیران بومی در اداره شرکت دانستند. به گفته کارگران که در رسانه های داخلی منتشر شده، احتمال تعدیل نیروی کار، کاهش دستمزد و مزایا عمده نگرانی کارگران از تبعات خصوصی سازی این معدن بوده است.

پایداری متحصنین و تلاش نماینده کارگران و برخی مسوولان محلی، در روز سی و نهم جواب داد. معاون اول رئیس جمهور دستور توقف خصوصی سازی این شرکت را صادر کرد. در پی صدور این دستور، استاندار یزد در جمع متحصنین حاضر و با قرائت متن دستور معاون اول رئیس جمهور، کارگران را به بازگشت به محل کار دعوت و آنها به اعتصاب پایان دادند. به گفته یک عضو شورای شهر بافق، دستور معاون اول رئیس جمهور در پی نگارش نامه شورای تامین امنیت استان صادر شد.

خشونت پرهیزی و منطق گفتگو

به کارگیری روشی مسالمت آمیز و آرام و عدم توسل به خشونت فیزیکی و کلامی را باید رمز موفقیت این کارزار دانست. کارگران در محیطی آرام و بدون هرگونه اعمال خشونت دست در دست یکدیگر برای تحقق خواست شان تلاش کردند و به آن رسیدند. طالبی معاون امنیتی و سیاسی استاندار یزد در این خصوص به خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) می گوید: “دستاورد اتفاقات ۳۹ روز گذشته حاکی از درک مردم در پیگیری آرام خواسته های خود و اجازه ندادن به هرگونه بهره برداری سوء از این جریان بود و از سوی دیگر دولت تدبیر و امید نیز در این ماجرا بردباری و توجه خود به خواست مردم را نشان داد.” مشارکت نماینده کارگران در کمیته ی تشکیل شده در استانداری برای حل بحران و گفتگوی او به نمایندگی از کارگران با مقام های محلی و ملی نشان داد که خشونت پرهیز و جایگزین کردن منطق گفتگو و مذاکره تا چه میزان در موفقیت یک کنش مدنی موثر است.

اتحاد در عمل

حضور پنج هزار نفر در این اعتصاب به منزله مشارکت صدرصدی کارگران این شرکت در این کارزار بوده است. مشارکت صدرصدی یعنی اتحاد در عمل. اتحاد در چنین کارزارهایی کلید ماجراست چراکه وقتی کارگران برای خواستی متحد می شوند این اتحاد به آنها کمک می کند تا بر ترس خود غلبه کنند و هزینه مبارزه را به شدت کاهش دهند چون در چنین حالتی یک مصونیتی برای کارگران ایجاد می شود. کارفرما دیگر نمی تواند کسی را اخراج کند چراکه همه در این پروژه مشارکت داشته اند و این مشارکت یعنی تبدیل شدن به یک قدرت جمعی. حکومت در مواجه با چنین کارزاری راهی جز پذیرش خواست کارگران ندارد چراکه وقتی با اتحاد کارگران مواجه می شود دیگر سرکوب، اعمال فشار و … کارکرد خود را از دست می دهد و هرگونه برخورد چکشی می تواند دامنه بحران را گسترده تر کند.

روشن، شفاف و منطقی بودن خواست کارگران

اعلام خواست متحصنین بصورت شفاف و روشن و پرهیز از صدور بیانیه هایی با بندهایی متعدد و خواست های غیر منطقی، نکته دیگری است که در موفقیت این کارزار تاثیر گذار بوده است. کارگران بصورت روشن و شفاف مخالفت خود را با خصوصی سازی این شرکت اعلام و خواستار توقف آن شده اند. اگر به موقعیت جغرافیایی و تجربه خصوصی سازی در دیگر شرکت های دولتی توجه کنیم متوجه می شویم که این خواست کاملا منطقی است چراکه این شرکت تنها سرمایه طبیعی مردم شهر کوچک و محروم بافق است. معدن سنگ آهن بافق با داشتن یک سوم ذخیره سنگ آهن کشور، محل ارتزاق پنج هزار خانوار کارگری در این شهر است که هرگونه سهل انگاری در مدیریت آن می تواند زندگی آنها را مختل سازد. از این رو، تحصن گسترده کارگران، قدرت چانه زنی نمایندگان کارگران را برای تحقق خواست روشن و شفاف آنها بالا برده و زمینه موفقیت این کارزار را فراهم کرده است.

اعتصاب کارگران شرکت سنگ آهن بافق، همچون بسیاری از اعتصابات کارگری در سراسر دنیا موفق بود چون کارگران از اعمال خشونت پرهیز کردند؛ در عمل اتحاد و انسجام خود را حفظ کردند؛ خواست خود را شفاف بیان کردند؛ برای تحقق خواست شان پایداری نشان دادند؛ بر ترس اخراج از کار غلبه کردند و نهایتا اینکه به تلاش شان ایمان داشتند و ایمان آنها را در روز سی و نهم به پیروزی رساند.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *