دلواپسی؛ بازی اتحاد و استقامت

طرفداران، یاران و دوستان (دیروز) محمود احمدی نژاد، وقتی بنیان های همایش “دلواپسیم”، در نقد مذاکرات ژنو را بنا می نهادند هرگز باور نمی کردند تلاش شان می تواند روحی تازه در کالبد جنبش سبز و جوانان تحول خواه بدمد. فرض شان این بوده که با گردهمایی و ایراد سخنرانی می توانند نسبت به برنامه های هسته ای دولت، انتقاداتی وارد، و آنها را از وادادگی انقلابی در برابر دولت های غربی برهانند، اما آنچه در عمل رخ داد، ایجاد فرصتی بود برای جوانان و بدنه جنبش سبز تا از پوسته دلسردی و بی تحرکی بیرون آمده و با استفاده از شرایط پیش آمده، دلواپسی خود را نسبت به رهبران جنبش سبز، آینده ایران و وضعیت سیاسی، اقتصادی و رفاهی خود ابراز کنند. واکنشی آمیخته به طنز، اما بسیار جدی در بطن، که بستر ساز اتحادی دوباره بود. واکنشی که نشان داد “استقامت در زمان دلسردی” از چه اهمیتی در دوران مقاومت برخوردار است.

یکی از مهمترین اصولی که هر جنبشی باید بیاموزد این است که چگونه به طور موثر با اعضاء و بدنه جنبش در تماس باشد و بتواند نهایت بهره را از منابع کامل گروه  ببرد و در دوره دلسردی، روحیه استقامت را در بدنه حفظ کند. این مهم بدون داشتن راهبرد مشخص ممکن نیست. گاهی رهبری جنبش می کوشد با طراحی فنون مختلف و خلاقانه این دوره را پشت سر بگذارد و گاهی تحرکات رقیب و خلاقیت اعضاء چنین شرایطی بوجود می آورد. همایش “دلواپسیم”، از نگاه تحلیل گران، اگرچه با هدف تضعیف دولت و اعمال فشار بر تیم مذاکره کننده طراحی و برگزار شد اما دستاوردهای متعددی برای جنبش خشونت پرهیز ایرانیان داشت:

۱-      انتخاب کلمه “دلواپسیم” بعنوان کلمه ای که امکان بازتعریف طنزآمیزی را به مردم می داد، قدرت بدنه جنبش در طراحی کمپینی خلاقانه را نشان داد. بدنه جنبش نشان داد می تواند کنشی خلاقانه به اتفاقات جاری داشته باشد. اهمیت این قدرت در این است که جنبش می تواند متکی به این قدرت از دلسردی، یاس و بی تحرکی بیرون آید و برای این مهم منتظر راهکار و هدایت رهبری جنبش نیست.

۲-      اتحاد و پیداکردن همدیگر از دستاوردهای مهم این همایش بود. بدنه جنبش مدتها بود که به این شکل و در این سطح همدیگر را نیافته بودند چراکه طراحان همایش شرایطی ایجاد کردند که مردم بیاندیشند که آیا با آنها هستند یا نه. در واقع تکثر موجود در بدنه جنبش سبز که گاهی می توان رگه های از انشقاق را در آن یافت، با چنین همایشی دوباره متوجه وجود خطری بزرگتر شد. خطری که توانست یکبار دیگر بدنه جنبش را به خود آورد تا متحد و همدل و درکنار هم به مقاومت ادامه دهند.

۳-      کنش بی خشونت و کم هزینه؛ واکنش گسترده مردم در شبکه های اجتماعی و بازتاب آن در رسانه ها و مطبوعات نشان داد که می توان کمپینی بی خشونت و کم هزینه طراحی و مقاومت را ادامه داد. کمپینی که می تواند دستاوردهای بسیاری برای جنبش داشته باشد بی آنکه هزینه ای گزاف را متوجه آن کند. اتفاقی که در خیلی از جنبش های جهان رخ داده است. ایوان مراویچ از رهبران جنبش اتپور در گفتگویی با مرکز مطالعات بی خشونت می گوید: “…برای مخالفان سرشناس میلوسوویچ تهدید جانی جدی وجود داشت و برای مردم عادی نیز این ترس عمومی ‌وجود داشت که درگیر شدن در مسائل سیاسی خطرهای جدی برای آنها و تک تک اعضای خانواده شان در پی دارد. استفاده از طنز و شوخی به وسیله ی اتپور بسیار کمک ساز بود که مردم بتوانند بر ترسشان غلبه کنند. این تاکتیک ثابت کرد حتی از طریق یک جوک کوچک نیز می‌توان مقاومت کرد و کار انجام داد. چنانکه اعتراضات و تظاهرات و نافرمانی در سطح وسیع خطرناک باشد، مقاومت‌های کوچکی مانند جوک و شوخی چندان ریسک آمیز نبوده و قابل پیشبرد هستند.”[i]

۴-      بازیابی قدرت اجتماعی برای کنش های موثرتر؛ معمولا تحولات عظیم یک شبه رخ نمی دهد، تلاش های مستمر و استقامت جنبش در یک پروسه زمانی نسبتا طولانی، شرایط را برای تحولات عظیم ایجاد می کند. کنش عمومی به همایش “دلواپسیم” و از این دست کمپین های کوچک در بلند مدت جامعه را برای واکنش های موثرتر آماده می کند.

حجم انبوه کاریکاتورها، مطالب طنز، استتوس های فیس بوکی و واکنش های مردمی به این همایش نشان می دهد که “دلواپسی” مردم بیش از آنی است که بتوان آن را نادیده گرفت. جنبش سبز با دست گذاشتن بر این دلواپسی ها، روحیه اتحاد و استقامت را بازسازی کرد. تداوم این کنش ها، می تواند زمینه ساز تحولاتی عظیم در آینده ای نه چندان دور باشد.

 

 



[i] ایوان مراویچ از رهبران جنبش اتپور در گفتگو با مرکز مطالعات بی خشونت

http://bikhoshoonat.com/?p=1192

 

 

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *